Nie czarujmy się – oglądanie filmów i bajeczek to jedna z pierwszych aktywności dzieci w internecie. I serwis Youtube to pierwsze miejsce, gdzie “na szybko” znajdujemy dla dziecka coś ciekawego, coś co go zajmie lub ucieszy.
Ale jak to zrobić by było odpowiednio dla dziecka?
Czy Youtube Kids wystarczy?
Które ustawienia warto włączyć lub wyłączyć na pewnym etapie rozwoju dziecka?O tym w dzisiejszym artykule – jakie ustawienia dla dzieci masz do dyspozycji od Youtube i jak przez lata jego rozwoju je modyfikować. To ustawienia, o których niewiele rodziców wie (nawet na moich szkoleniach bywają zaskoczeni możliwościami) i które sprawdziłam w naszej rodzinie. Pamiętaj, że to subiektywne zastosowanie – niektóre opcje będą dla Ciebie “za ostre” lub zbyteczne, a niektóre zaskoczą Cię odwagą. Postaram się przy każdej podawać mój komentarz lub uzasadnienie.
Gotowa?
Narzędzia od Google, które będę wymieniać i stosowałam
Wymieniam, żeby nam było latwiej się dogadać i płynnie między nimi przechodzić.
- Youtube “dorosły”, czyli ten którego używasz Ty i który oferuje wszystkie filmiki świata, wraz z reklamami, lajwami, komentarzami i którego można używać bez logowania – spoiler! Nie polecam dla dzieci – chyba że pod pewnymi warunkami, na początku Waszej filmowej drogi, jako rozwiązanie tymczasowe, zanim wszystko pieknie ustawisz dla dziecka
- Youtube music – to taki Spotify tylko od Google – warto go używać bo synchronizuje Ci te same playlisty co Youtube, ale – w myśl zasady “audio lepsze niż video” warto po niego sięgać dla muzyki by TYLKO SŁuchać a nie oglądać – dla aktywności ruchowej dzieci to ważne
- Youtube Kids – aplikacja dedykowana dla dzieci w wieku 3 – 12 lat (podaję 3 bo to rekomendowany początek kontaktu dziecka z ekranami
- Youtube – konta nadzorowane – dla dzieci w wieku 9 – 18 roku życia
- Family Link – aplikacja “rodzicielska” do ochrony dzieci w sieci – podstawa by czerpać z pełni możliwości tych wymienionych powyżej (np. z filtra bezpiecznego wyszukiwania w Google – Safety Search)
To mamy za sobą słowniczek pojęć, czas przejść do naszych dzieci i wraz z nimi przejść kolejne etapy. Zaczynamy!
Maluchy – żłobek, do 3 r. ż.
W myśl “domowych zasad ekranowych” i zaleceń Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę – do 3 roku życia dziecko nie powinno korzystać z urzadzeń ekranowych. A już na pewno samodzielnie. Co na tym etapie?
Youtube music – czyli muzyka ponad obraz
To taki “spotify” od Google. To tam słuchajcie ulubionych utworów muzycznych i takich, które chcesz żeby słuchało. Najlepiej zrób dedykowaną playlistę sprawdzonych już przez Ciebie utworów. Niestety – jeśli te same utwory puścić z obrazem, teledyskiem, animacją – zamrozi to Twoje dziecko i zablokuje spontaniczne aktywność. Taniec, wygłupy, brykanie – jedym słowem szaleństwo z muzyką w tle to jest to, czego chcemy, dlatego ustaw tylko dźwięk.
Youtube Kids
To aplikacja dedykowana dla dzieci do oglądania – ma lepsze filtry niż “dorosła” wersja, brak reklam, możliwość dostosowania do danego dziecka czy minutnik. Nie jest idealna bo nadal możesz tam znaleźć unboxingi, namawianie do zakupów, dziwne bajeczki czy relacje z grania – ale pamiętaj. Dziecko nie może oglądać samo – to ty decydujesz. Śmiało ustawiaj, blokuj, subskrybuj co dla niego chcesz..
Pamiętaj – nie wystarczy ściągnąć appki i podać dziecku urządzenie! Zanurkuj w ustawieniach i dostosuj ją do swojego malca.
Co ustawić w Youtube kids?
- prawdziwy wiek dziecka
- zakres treści – zawsze zaczynaj od niższego ustawienia – tutaj to będzie “Maluchy 0-4 lat” lub Samodzielnie akceptuj treści” (czyli dostosowujesz co może oglądać – dziecko będzie miało możliwości samodzielnego wybierania filmów, ale z zamkniętej, wybranej przez Ciebie puli
- wyłącz wyszukiwanie – na razie ta opcja nie jest dziecku potrzebna, bo to Ty powinnaś decydować co ogląda
- wyłącz autoodtwarzanie – ustawienie dostępne w wersji mobilnej
- masz Smart TV? Śmiało ściągnij aplikację Youtube Kids na telewizor i zaloguj dziecko – w myśl zasady – większy ekran zawsze jest lepszy. Dziecko oglądające filmiki na dużym ekranie w salonie jest zawsze lepsze niż zgarbione nad tabletem pod stołem.
- ilekroć dajesz dziecku urządzenie z Youtube Kids (swój smartfon czy tablet) – ustaw minutnik,. Po ustalonym przez Ciebie czasie YT kids się wyłączy. To pomoże łagodniej skończyć i kontrolować udział czasu ekranowego w Waszych codziennych czynnościach
- awatar – to coś co możecie zrobić wspólnie. Niech dziecko wybierze, pod jakim obrazkiem będzie mógł znaleźć swój profil i “swoje bajki” . To ważne by poczuło, że to jest przestrzeń dedykowana dla niego
Twój “dorosły” Youtube, ale pod pewnymi warunkami
Jeśli już przekraczacie 3 r. ż. i zaczynacie oglądać i musi to być YT to moje zalecenia to:
- koniecznie z towarzyszeniem dorosłego (jak przy czytaniu książeczki)!
- wyłącz autoodtwarzanie i zwróć uwagę ile trwa dana bajka – będzie łatwiej ją skończyć
- tylko sprawdzone bajki – takie, które już oglądałaś lub ze sprawdzonego źródła; sprawdziłaś? Dodaj ją do Playlisty dla dziecka – powstanie Wam baza na przyszłość.
Świetne rekomendacje bajek znajdziesz w ebooku od Justyny Balcewicz “Bezpieczne Bajki” znajdziesz na: https://justynabalcewicz.pl/ - dobrze jest włączyć tryb ograniczonego dostępu (Restricted Mode)
Tryb ograniczonego dostępu (Restricted Mode) to opcjonalna funkcja, głównie w YouTube, służąca do filtrowania treści potencjalnie nieodpowiednich, takich jak przemoc czy nagość. Działa na poziomie urządzenia lub przeglądarki, ukrywając komentarze i ograniczając dostęp do niektórych filmów
więcej informacji znajdziesz w poradnikach od Google
- nie pozwól dziecku oglądać shortsów! – jeśli Ty też ich nie oglądasz wyłącz je. Jak to zrobić?
Twój Youtube > ustawienia > zarządzanie czasem > Limity dzienne > limit oglądania na karcie Shorts
Jak wyłączyć sobie Shortsy na Youtubie
Twój Youtube > ustawienia > zarządzanie czasem > Limity dzienne > limit oglądania na karcie Shorts
To zrozumiałe że Youtube “dorosły” na Twoim urządzeniu to szybkie i dostępne rozwiązanie, ale nie zwlekaj z tym, by przygotowac bezpieczną “cyfrową przestrzeń dla swojego dziecka”. Zadbaj o aplikacje dedykowane właśnie jemu. Im wcześniej to zrobisz tym lepiej. Kolejny etap to…
Przedszkolaki – 4 – 6 r. ż.
Nadal Youtube Music
Organizujcie sobie playlisty – na spanie, na wariowanie, na sprzątanie..
Audiobooki, medytacje, gry aktywizujące i ruchowe, gdy nie można wyjść na podwórko…
Youtube Kids w pełnej formie
To powinna być główna aplikacja do oglądania na tym etapie. W miarę jak dziecko rośnie dostosowuj do niego zakres treści – masz do dyspozycji:
- do 4 lat
- 5 – 8 lat
- tylko wybrane treści
Nadal pamiętaj, aby autoodtwarzanie, wyszukiwanie czy historia wyszukiwania były wyłączone. Korzystaj z minutnika.
Staraj się by dziecko oglądało na możliwie dużym ekranie nie trzymając urządzenia w rękach!
Obecność rodzica – ważna, potrzebna – towarzysz mu w oglądaniu. Dopytuj co jest na ekranie! Zupełnie jak wtedy, gdy czytacie książkę z obrazkami!
Uczeń klas 1 – 3 – wczesnoszkolne, 7 – 10 rok życia
To trudny etap – bo choć w przedszkolu cyfrowe tematy i nowe trendy już pewnie się pojawiły to tutaj będzie intensywniej, Pewnie to zależy od grupy dzieci i rodziców, na których trafisz, ale na razie w większości są Ci, którzy luźniej podchodzą do filtrowania treści czy stosowania aplikacji.
To też będzie dla Ciebie czas luzowania ustawień i wejścia w Youtube w wersji konta nadzorowanej
Youtube Kids rośnie z dzieckiem
Nie przegap podniesienia ograniczenia wiekowego – jeśli za długo trzymasz dziecko na “dzieciakowej” wersji to ono szuka treści odpowiednich dla niego gdzie indziej. Kolejne etapy to:
- Młodsze – 5 – 8 lat
- Starsze 9 – 12 lat
- Samodzielnie akceptuj treści – może np kanały w języku obcym żeby mieć dodatkowe narzędzie do wspieranie wielojęzyczności?
Możesz też pokusić się o luzowanie ustawień:
- zainstalować na urządzeniu dziecka
- włączyć możliwość wyszukiwania
- włączyć zapisywanie historii wyszukiwania i oglądania
Wdrażamy Youtube dla dziecka, czyli konto nadzorowane
To wersja Youtube dla dzieci, które ukończyły 9 lat – dlatego już tutaj ją wymieniam, ale więcej napiszę w kolejnym etapie, czyli…
Klasa 4 – 8, 10 – 14 rok życia
Youtube Kids – już nie taki atrakcyjny
Zwykle w tym wieku dzieci już przestają się interesować korzystaniem Youtube Kids – one już przecież nie są ”KIDS”. Jeśli się da i macie utrwalony nawyk oglądania np. na telewizorze to korzystajcie jak najdłużej. Przygotuj też aplikację na kolejny etap.
Youtube – kolejne typy kont nadzorowanych
Ustaw dziecku konto Youtube, które będzie odpowiednie dla jego wieku i dojrzałości. Masz dostepne 3 opcje kont nadzorowanych na YT:
- Odkrywaj (Discover) – treści dla dzieci 9+ (bez lajwów czy komentarz)
- Odkrywaj więcej (Discover more) – dla dzieci 13+, nadal z ograniczonym dostępem do streamów czy filmów z lokowaniem produktów
- Prawie Youtube (Most of Youtube) – dla dzieci 13 – 18 (bez treści 18+), nie pokazują się filmy, w których reklamowane są produkty (oznaczone)
Jak to opisuje Google
Odkrywanie (Młodsze dzieci): Przeznaczone dla dzieci, które wyrosły z YouTube Kids. Zapewnia dostęp do szerokiej gamy filmów odpowiednich dla widzów w tym wieku, w tym kreskówek, muzyki, poradników i treści edukacyjnych.
Większość treści (Starsze dzieci): Umożliwia dostęp do znacznie większej liczby filmów, w tym transmisji na żywo i filmów popularnonaukowych, które są zazwyczaj odpowiednie dla dzieci powyżej 13. roku życia.
Prawie cała zawartość: Pozwala na oglądanie niemal wszystkich filmów w YouTube, za wyjątkiem materiałów z ograniczeniem wiekowym (18+) oraz treści oznaczonych jako wrażliwe lub nieodpowiednie dla młodszych odbiorców.
źródło: Instrukcje od Google
Co tam warto jeszcze wyklikać?
- Zarządzanie czasem – przypomnienia o zrobienia sobie przerwy, włączyć porę snu, czy limity oglądania shortsów!
- Sprawdź ustawienia prywatności – możesz wstrzymać historię oglądania, wyszukiwania czy w ogóle historię
Szkoła ponadpodstawowa – 15 – 18 lat
Przyznam, że to także dla mnie trudny etap rozwoju dziecka. Z najstarszym – udało mi się po części opóźnić uczestniczenie w platformach społecznościowych do 13 r. ż., w zasadzie prawie do 15 roku życia (zgodnie z zaleceniami FDDS i ich Zasadami ekranowymi) i Youtube nam w tym bardzo pomógł poprzez analogiczne funkcje do innych tego typu platform (np. TikToka)
Tu znowu luzujemy ustawienia – aktualizujemy zakres treści do “Prawie Youtube” (Most of Youtube)
Jak najczęściej korzystaj z “rozmów z ciekawością” – co oglądałeś, co fajnego? Przyślij mi tego shortsa – sama chętnie zobaczę.
Czasem warto obejrzeć coś razem na telewizorze. Nawet filmik z zestawem faili (upadków i wpadek) oglądnięty razem staje się bardziej wartościowy.
To właśnie utrzymanie tej relacji, komunikacji jest najważniejsze i na tym bazować będą kolejne etapy bezpieczeństwa cyfrowego Twojego dziecka.
Dodatkowo parę zasad i wskazówek
Ustalaj wspólnie
Pamiętaj żeby dziecko traktować podmiotowo – nie blokuj w tajemnicy, za plecami, za karę. Dziecko powinno znać i rozumieć powód zastosowania różnych ustawień. Nie musi być fanem tego rozwiązania.
Ustalajcie razem – czasem to moje dziecko się upomni, że nie chce już “dzieciakowych” treści a czasem ja pytam, czy nie przytrzymać ustawień dla “młodszego etapu” lub zaostrzyć limity, gdy taki moment w życiu (np. lektura do przeczytania w terminie).
Pamiętaj o innych – drugi rodzic, dziadkowie, znajomi – dobrze komunikuj Wasze granice i zasady. W społeczności szkolnej. Fajnie jeśli podzielisz się swoimi ustawieniami i komuś opowiesz o możliwościach. Rozmawiajcie o tym. Stworzysz środowisko chroniących dorosłych.
Opcja “udostępnij dziecku”, o której mało kto wie
Dziecko dostanie film “na lekcję” od nauczyciela i nie może odtwarzać na koncie ze względu na klasyfikację treści (to niestety częste i dyskryminuje dzieci, które mają “dziecięce ustawienia)?
Otwórz go u siebie i skorzystaj z opcji “udostępnij dziecku”.
Mój przedszkolak miał całą pulę filmików „udostępnionych” do nauki piosenek na występy.
Zmieniaj i dostosowuj
To nie jest tak, że przeklikasz raz na zawsze. Tak jak zmienia się Twoje dziecko lub Wasze warunki – tak dostosowuj aplikacje na bieżąco i wraz ze zmieniającymi się potrzebami. Ustawienia Youtube nie zmieniają się same.
Jeśli widzisz że dziecko jest gotowe na kolejny krok – odblokuj jakąś funkcję (nie musisz mieć pewności).
Nie sprawdziło się? Zrób krok w tył i wróć do poprzendich ustawień. Przyglądaj się dalej dziecku – gdzie robi postępy? Gdzie już sobie radzi? Zauważaj i doceniaj postępy.
Gdzie to wszystko ustawię?
Jeśli masz aktywny Family Link dla swojej rodziny to zrobisz to:
- w Family Link – wybierz dziecko > elementy sterujące > Youtube
- w Twoim Youtube – Twój awatar > ustawienia “zębatka” > centrum rodziny > wybierz dziecko i typ aplikacji (tu jedno dziecko może mieć dwa profile jako Youtube i Youtube Kids)
- włącz w Smart TV – zaloguj konto dziecka w Youtube i Youtube Kids. Jasne, lepiej żeby oglądało wartościowe filmy i bajki “w telewizji” lub serwisach VOD, ale jak już ma oglądać Youtube to lepiej na większym ekranie, wspólnie z rodzinką i przefiltrowane treści.
Przecież Family Linka można zhakować!
Tak, w Youtube to całkiem proste. Wystarczy, że dziecko się nie zaloguje na swoje konto, będzie w trybie “gość”, dostanie linka…. Podobnie z Family Linkiem – na pewno łatwo znaleźć w internecie sposoby by obejść jego ustawienia, ale…
Włącz te ustawienia – nawet jeśli mają zostać zhakowane
Warto, choćby na jakiś czas… nie pomijaj tego kroku we wdrażaniu w internet… nie rezygnuj z możliwości jakie ma rodzic..
Jeśli zhakuje to o czym to świadczy? O narzędziu?
Lepiej przyjrzeć się wszystkiemu dookoła – dlaczego hakuje? Skąd takie umiejętności cyfrowe? Jaka potrzeba sprawiła, że łamie zabezpieczenia zamiast porozmawiać? Czy ktoś go do tego namawiał? Czy umiecie spokojnie rozmawiać na temat korzystanie z ekranów w domu?
To duży temat, może na osobny artykuł, ale te kilka pytań zostawię Ci tutaj już teraz…
Dobre nawyki na przyszłość
Niektóry ustawienia – np. wyłączone autoodtwarzanie lub przypomnienie o porze snu sprawdzają się na całe życie 😉
Podsumowanie
Obserwując inne platformy i aplikacje pod kątem ustawień rodzicielskich Youtube daje bardzo rozbudowane możliwości. Pewnie mają trochę łatwiej bo jako serwis z treściami video po wyelimowaniu aspektu “społecznościowego”, czyli lajków, komentarzy czy streamów nadal zostaje video 🙂
Między innymi dlatego w temacie bezpieczeństwie dzieci w internecie toczy się dyskusja czy Youtube jest serwisem społecznościowym i czy podobnie jak tego typu platformy zagrażają zdrowiu i bezpieczeństwu dzieci (np. w raporcie “Internet dzieci”).
Mam nadzieję, że teraz widzisz że jeśli użyjesz pełni możliwości serwisu i ustawień dla rodzica możesz sprawić. że dziecko łagodniej będzie wchodziło w zakres treści dostępnych w internecie.
Czy zainstalujesz aplikację i możesz udać się do swoich obowiązków? Czy Twoje macierzyńskie oko i intuicja mogą wziąć wolne?
Absolutnie nie – polegaj na nich mimo wszystkich ustawień świata.
Powodzenia w klikaniu Cyfrowa Mamo!
